16 sierpnia 2025

ELPS – fiński model nauki przez doświadczenie i obrazy

System edukacji w Finlandii od lat uważany jest za jeden z najlepszych na świecie. To właśnie tam powstają innowacyjne metody, które później inspirują nauczycieli i rodziców na całym świecie. Jednym z ciekawszych podejść jest model ELPS (Experience–Language–Picture–Symbol), który stawia na naukę przez doświadczenie, język i wizualizację.

 

Na czym polega model ELPS?

ELPS to skrót od czterech elementów:

  • Experience (Doświadczenie) – dziecko uczy się poprzez praktyczne działanie i realne doświadczenia.

  • Language (Język) – wiedza jest wzmacniana poprzez rozmowę, opisywanie i nazywanie tego, co dziecko widzi i robi.

  • Picture (Obraz) – obrazki, ilustracje i wizualizacje pomagają w zapamiętywaniu i zrozumieniu.

  • Symbol (Symbol) – na końcu pojawia się symbol, czyli np. litera, cyfra lub pojęcie abstrakcyjne, które dziecko rozpoznaje i łączy z wcześniejszym doświadczeniem.

Dzięki tej kolejności dziecko nie uczy się „na sucho”, ale przechodzi od doświadczenia – przez język i obraz – aż do symbolu.

 

Dlaczego ELPS działa?

Badania wskazują, że dzieci lepiej zapamiętują i rozumieją informacje, kiedy są one powiązane z doświadczeniem i wizualizacją. Nauka staje się wtedy naturalna i bardziej angażująca, a symbole (np. litery, liczby) mają dla dziecka realne znaczenie.

W Finlandii nauczyciele stosują ELPS m.in. przy wprowadzaniu czytania i pisania – dziecko najpierw doświadcza, obserwuje i opisuje, a dopiero później poznaje literę czy cyfrę jako symbol.

📖 Żródło: Times of India – o szkoleniach fińskich metod

 

Jak wykorzystać ELPS w domu?

Rodzice również mogą korzystać z tej metody:

  • Doświadczenie: wspólne gotowanie – dziecko waży mąkę, miesza składniki.

  • Język: rodzic pyta „Co teraz robisz?”, dziecko odpowiada i opisuje.

  • Obraz: pokazujemy zdjęcie gotowego ciasta albo rysunek składników.

  • Symbol: zapisujemy słowo „chleb” lub liczbę „200 g” – dziecko rozumie symbol przez wcześniejsze etapy.

 

ELPS na świecie

Model ELPS został spopularyzowany dzięki fińskim kursom dla nauczycieli z innych krajów, m.in. z Indii. Dzięki temu wiedza o tej metodzie dociera również do Azji, Europy i Ameryki.

To pokazuje, że najprostsze rozwiązania – doświadczenie, rozmowa, obraz i symbol – są uniwersalne i skuteczne niezależnie od kultury czy systemu szkolnego.